top of page

Plant Blindness Syndrome

Babka, Brzoza, Bluszcz, Chmiel, Groszek, Jemioła, Krystyna Jędrzejewska-Szmek, Kłokoczka, Kolczurka, Kruszyna, Łopian, Mak, Miechunka, Nawłoć, Platan, Rdestowiec, Tasznik, Trzcina, Wiąz, Wiesiołek

Pomoc w realizacji instalacji dźwiękowej: Marcin Andrukajtys

12.03.2021 - 02.05.2021

kuratorka: Emilia Orzechowska

wystawa w ramach cyklu kuratorskiego: The Dark Side Of The Sun (vol.4)

 

Wiedza niejawna (Tacit knowledge) to rodzaj wiedzy, która jest trudna do zwerbalizowania i wymyka się kodyfikacji. Klasycznym jej przykładem jest jazda na rowerze, której nie da się nauczyć ze schematu
w podręczniku. Podobnie jest z wiedzą o zbieraniu i użytkowaniu roślin. Ich wygląd i właściwości są bardzo zmienne i zależą między innymi od ekosystemu, w którym rosną, pory roku, pory dnia, pogody, gleby czy kondycji. W tradycyjnych społecznościach była to wiedza przekazywana poprzez wspólne praktykowanie osadzone w danym miejscu, a ludzie uwikłani byli w wielogatunkowe relacje z innymi organizmami. Tym praktykom towarzyszyły dźwięki rwania, zgniatania, ucinania, skrzypienia, chrupania i szelestu.

​

Dziś nie mamy okazji albo czasu na obserwacje procesów roślinnego wzrostu i rozkładu. One zachodzą gdzieś daleko, poza naszym światem. Jednak rośliny, chcąc nie chcąc, stale nam towarzyszą. Rosną wokół nas i w naszych domach, w naszych miastach. Oddychamy ich oddechem. Korzystamy z ich ciał, by osłaniać własne, żeby się bawić, żeby jeść, żeby żyć. 

​

Wydawać by się mogło, że rośliny są niemymi uczestnikami zdarzeń. Łatwo nie zauważać ich podmiotowości. Ich “niewidzialność” została nazwana w świecie nauki jako plant blindness syndrome – syndrom ślepoty na rośliny. Polega on na tym, że współcześnie przestaliśmy zauważać drzewa, krzewy
i zioła występujące w naszym otoczeniu. Uczymy się roślin nie poprzez wspólną praktykę, ale dzięki naukowym odkryciom robionym przez zespoły badaczy. Dynamicznie transformujący się świat znajduje odbicie w zmieniających się relacjach z roślinami, a właściwie ich ubożeniu i radykalizacji. 

​

foto: Andrzej Golc

Krystyna Jędrzejewska-Szmek – artystka wizualna i biolożka. Absolwentka Fotografii na ASP
w Poznaniu oraz Biologii na Uniwersytecie Warszawskim, przez wiele lat pracowała w Ogrodzie Botanicznym UW. Zajmują ją relacje łączące osoby ludzkie z Innymi. Pogłębia działalność artystyczną oscylującą na pograniczu sztuki i nauki. Współautorka nagradzanego artbooka Tropicale, który dotyka kwestii powiązania botaniki z kolonializmem. W ubiegłym roku brała udział w rezydencji w Kozielcu nad Wisłą (Fundacja W788 oraz CSW Łaźnia). Współtworzyła eksperymentalne wydarzenie sensoryczne The Dark Side Of The Sun (vol. 3) kuratorowane przez Emilię Orzechowską. Angażując się w projekty interdyscyplinarne takie jak Naturomorficznie w CSW Zamek Ujazdowski czy projekt artystyczno-społeczny Fikus, operuje nie tylko w sferze wizualnej, ale też jako autorka tekstów i animatorka różnego rodzaju działań społecznych i warsztatów. Członkini grupy ZAKOLE, która pod egidą Krytyki Politycznej poszukuje nowego sposobu opowiadania i doświadczania miejsc takich jak mokradła
i miejskie nieużytki, a także przybliżania perspektywy istot zamieszkujących i współtworzących te tereny.

bottom of page